Bent hefur verið á að einhliða upptaka eins erlends gjaldmiðils hefur í för með sér verulegan kostnað og mikla áhættu. Kostnaðurinn felst í því að kaupa til landsins nægilegt magn af seðlum (lágmark 40 milljarða). Áhættan felst einkum í því að núna eru 1000 milljarðar af lausu fé sem vilja fara úr landi og þá myndu 40 milljarðarnir duga skammt.

Einhliða upptaka margra erlendra mynta hefur nákvæmlega sömu ókosti en til viðbótar bætist við aukið flækjustig sem myndi leiða til meiri kostnaðar í hagkerfinu. Í stað þess að Seðlabanki myndi kaupa 40 milljarða af erlendum myntum til að nota hér á landi, myndi verkefnið lenda á fyrirtækjum og einstaklingum. Líklega fengju þeir síðri kjör en Seðlabankinn.

Í fjölmyntakerfi fengju einhverjir laun í dollurum aðrir í evrum og svo framvegis. Ekki er víst að allar myntir væru jafn velkomnar í næstu verslun. Neytendur þyrftu að búa við flókið verðumhverfi og einnig taka á sig allan kostnað af því að skipta úr einni mynt í aðra.

Með einhliða upptöku margra erlendra mynta tapast myntsláttuhagnaðurinn úr landi eins og gerist við upptöku erlendrar myntar almennt.

Stjórnvöld missa einnig peningastjórntækið sem oft hefur nýst til að draga úr óvæntum hagsveiflum. Stjórn efnahagsmála yrði því að vera mjög virk og vel heppnuð og vinnumarkaður mjög sveigjanlegur ef ekki ættu að hljótast af auknar sveiflur í atvinnustigi.

Niðurstaðan virðist því sú að fjölmyntakerfi, sem er í raun einhliða upptaka fjölda erlendra mynta, hafi alla sömu galla og einhliða upptaka einnar myntar, en hún sé að auki flóknari og kosti meira.

Kanadadollar er sameiginlegur gjaldmiðill 35 milljón Kanadabúa. Kanada samanstendur af tíu fylkjum og þremur sjálfstjórnarsvæðum.

Alberta er tekjuhæsta fylkið enda er það með mjög öflugan iðnað og er næst stærsti útflytjandi á jarðgasi í heiminum. Þjóðartekjur á mann í Alberta eru 71 þúsund CAD. Íbúar fylkisins Prince Edward Island stunda hinsvegar landbúnað og útgerð. Þar eru tekjur á íbúa helmingi lægri en í Alberta, aðeins 35 þúsund CAD.

Hvernig geta svo ólík svæði búið við sama gjaldmiðil? Þau geta það ekki með góðu móti. Lausnin hefur falist í því að tekuhærri fylkin sætta sig við að borga styrki til tekjulægri fylkja. Líklega hafa slíkar millifærslur átt sér stað frá því Kandada varð til árið 1867, en kerfið tók á sig form árið 1957 og var fest í stjórnarskrá árið 1982.

Millifærslurnar á árinu 2010 námu alls 60 milljörðum CAD. Þær renna til stjórnvalda í hverju fylki sem verja þeim til heilbrigðismála, menntamála og samfélagsverkefna af ýmsu tagi.

Á næsta ári mun Prince Edward Island fá 3.500 CAD í styrk á hvern íbúa sem er nálægt því að vera 450 þúsund krónur á mann.

Þeir sem vilja taka upp tvíhliða viðræður við Kanda um myntsamstarf hjóta að svara því hvort Ísland muni taka þátt í kanadíska millifærslukerfinu, og hvort þeir telji að Ísland yrði þar gefandi eða þiggjandi.

Heimildir:

http://www.fin.gc.ca/fedprov/mtp-eng.asp http://en.wikipedia.org/wiki/Equalization_payments_in_Canada