Sænski rafhlöðuframleiðandinn Northvolt, óskaði eftir greiðslustöðvun 21. nóvember.  Northvolt var stofnað 2016 með stórtæk áform um að gera Evrópu samkeppnishæft við Kína í framleiðslu á rafhlöðum. 

Northvolt fékk frá upphafi mikinn meðbyr. Bílaframleiðandinn Volkswagen fjárfesti í upphafi fyrir 1.4 milljarða EUR og BMW pantaði rafhlöður fyrir 2 milljarða EUR, Scania og Volvo studdu við. Evrópski fjárfestingabankinn lánaði 350 m EUR. Goldman Sachs fjárfesti fyrir 860 m EUR. Stjórnmálamenn kepptust við að eigna sér heiðurinn og efasemdaraddir fengu lítinn hljómgrunn.

Fljótlega reis voldug verksmiðja í Svíþjóð og var stefnt að fyrstu afhendingu á rafhlöðum árið 2021. Það ár hermdi Reuters að virði fyrirtækisins væri talið $12 milljarðar og gæti hækkað í $20 milljarða eftir skráningu á markað. Í árslok 2022 náði framleiðslugetan 1 þúsund sellum á viku sem jókst svo í 20 þúsund sellur á viku árið 2023. Þess ber að geta að meðalstór rafmagnsbíll þarf um 5 þúsund sellur. Mögulega þyrfti Northvolt að framleiða 5-7 milljón sellur á viku til að skila hagnaði. Markmiðið var að framleiða 50 þúsund sellur á viku fyrir árslok 2024 en það náðist ekki. Samningur við BMW að verðmæti 2 milljarðar EUR féll niður. 

Eftir stofnun sótti Northvolt árlega aukið fjármagn og styrki. Fyrirtækið lagði ríka áherslu á loftslagsmarkmiðin og fékk hæstu mögulegu einkunn „dökk grænt“ hjá grænum matsfyrirtækjum árið 2023. Í janúar 2024 seldust grænvottuð skuldabréf Northvolt fyrir 5 milljarða USD en 23 bankar komu að útgáfunni, auk NIB og EIB. Í fréttatilkynningu um útgáfuna státar Northvolt af fyrirliggjandi pöntunum upp á $55 milljarða. Þar sem skuldabréfin fóru ekki á almennan markað liggur fjárfestakynningin ekki á lausu, en fróðlegt væri að vita hvað stjórnendur sögðu fjárfestum að væri framundan á þessum tímapunkti. 

Sama ár, í september 2024 sagði fyrirtækið upp 1600 starfsmönnum, hægði á framkvæmdum og frestaði uppbyggingu á viðbótar verksmiðju. Tveim mánuðum síðar óskaði fyrirtækið eftir greiðslustöðvun.  Nú er unnið að því að útvega fjármagn til að bjarga því sem bjargað verður. Ekki er vitað hve mikið fæst upp í kröfur og skuldir, en hluthafar virðast hafa afskrifað hlutabréf um 90%. Auk þegar nefndra fjárfesta höfðu lífeyrissjóðir frá ýmsum löndum fjárfest verulega, auk sjóðastýringafyrirtækja svo sem Black Rock sem fjárfestir fyrir lífeyrissjóði víða um heim m.a. íslenska. Svo er ótalið fjármagn og styrkir frá ríkissjóðum sem studdu við verkefnið frá upphafi. Alls er talið að 10-12 milljarðar Evra hafi runnið til fyrirtækisins frá upphafi. 

Peter Carlsson, forstjóri og stofnandi Northvolt steig til hliðar þegar fyrirtækið sótti um greiðslustöðvun en fregnir herma að hann hafi selt 5% af sínum hlutabréfum fyrir nokkrum árum.

Greiðslustöðvun Northvolt er áfall fyrir sænskt efnahagslíf og eflaust álitshnekkir fyrir þá stjórnmálamenn og fræðimenn sem kepptust við að lofa verkefnið frá fyrsta degi. Þeir fáu sem þorðu að setja fram efasemdir fengu lítinn hljómgrunn. 

Vonandi tekst að bjarga Northvolt en málið vekur margar spurningar. Var búið að leysa tæknileg vandamál áður en afköst voru aukin? Hafði teymið og verkefnið einhverja yfirburði sem gátu veitt Northvolt rafhlöðum forskot á keppinauta sem höfðu margra ára reynslu? Var tryggur aðgangur að hráefnum? Var nægilegt aðhald í kostnaði? 

Gættu fjárfestar nægilega að grundvallarforsendum í áætlunum Northvolt eða skoðuðu þeir bara dökkgræna stimpilinn?

Viðurkennt er að koltvísýringur (CO2) getur fangað ákveðna tíðni varmaútgeislunar sem berst frá jörðinni. Þessi eiginleiki CO2 hefur verið sannreyndur með tilraunum og því ekki vísindalegur vafi um þetta atriði. Það er hinsvegar töluverð óvissa um afleiðingar sívaxandi magns CO2. Til að spá um áhrifin hafa verið þróuð flókin líkön sem eiga að horfa til fjölmargra þátta. Líkönin virðast samt nær öll hafa ofspáð um hlýnun. Kannski vegna þess að líkönin byggja beinlínis á þeirri forsendu að aukið CO2 valdi aukinni hlýnun. Loftslagið er gríðarlega flókið og óreiðukennt kerfi með marga áhrifaþætti svo sem skýjafar, hafstrauma, eldgos, sólvirkni svo fátt sé nefnt. Það verður því að fara varlega í að byggja stórar ákvarðanir á niðurstöðum loftslagslíkana. 

Nýlega hafa birst vísindagreinar þar sem reynt er að svara spurningunni hvort áhrif CO2 í lofthjúpnum séu mettuð. Með mettun er hér átt við að hlutfall CO2 í andrúmslofti verði svo hátt að ekkert af hitaútgeislun jarðar, sem CO2 getur á annað borð fangað, komist út í geim. 

Árið 2020 birtu Wijngaarden og Happer niðurstöður sínar á stærðfræðilegri nálgun á eiginleikum CO2 til að finna þetta hlutfall. (Dependence of Earth’s Thermal Radiation on Five Most Abundant Greenhouse Gases). Niðurstaðan bendir til þess að hlutfall koltvísýrings í lofthjúpnum sé nú þegar margfalt hærra en þarf til að grípa alla útgeislun á því tíðnisviði sem um ræðir. Höfundarnir telja jafnframt að þessar niðurstöður séu í samræmi við mælingar gervitungla á varmaútgeislun jarðar. 

Árið 2024 birtu Kubicki, Kopczyński, Młyńczak niðurstöður tilraunar til að mæla hve hátt hlutfall CO2 þarf í andrúmslofti til að stöðva varmageislun á því tíðnirófi sem CO2 getur fangað. (Climatic consequences of the process of saturation of radiation absorption in gases). Þeir notuðu varmageislagjafa og pípu með andrúmslofti og breyttu magni CO2 í pípunni meðan þeir mældu hve mikið af varmageislun komst í gegn. Niðurstöður þeirra gefa einnig til kynna að núverandi hlutfall CO2 í lofthjúpnum sé verulega hærra en þarf til mettunar. 

Sé það tilfellið að mettun CO2 hafi löngu verið náð, er ljóst að frekari aukning á þessari lofttegund getur ekki leitt til meiri hlýnunar á loftslagi. Þá þarf að endurskoða þá kostnaðarsömu stefnu sem íslensk stjórnvöld hafa tekið upp í loftslagsmálum. Nóg er af öðrum krefjandi viðfangsefnum þar sem ekki ríkir vafi um ávinning. Þar nægir að nefna eflingu innviða, draga úr raunverulegri mengun og efla viðnámsþrótt samfélagsins gegn hvers kyns áföllum, jarðhræringum, plágum og illviðrum.

Engin þjóð er komin lengra en Ísland í orkuskiptum. Á meðan aðrar þjóðir nálgast okkar árangur í því efni ættu stjórnvöld fremur að hlúa að því sem eykur hagsæld, frelsi og öryggi fólksins í landinu. Að lokum má nefna að þótt Ísland næði öllum loftslagsmarkmiðum stjórnvalda á morgun myndu áhrifin á loftslagið vera ómælanlega lítil, alveg óháð því hvort áhrif CO2 eru mettuð eða ekki.

Í skýrslunni eru færð rök fyrir að sjálfakandi rafbílar muni yfirtaka bílamarkaðinn með sívaxandi hraða. Árið 2030 muni akstursþjónustufyrirtæki starfrækja stóra flota af sjálfakandi rafbílum sem muni flytja fólk milli staða með svipuðum þægindum og leigubílar gera í dag. Kostnaðurinn verði hins vegar aðeins brot af því sem við eigum að venjast. Strætisvagnar, léttlestir og sporvagnar muni vart geta keppt við þessa nýju tækni, hvorki í verði né hagræði fyrir notendur.

Af þessu mun einnig leiða að sífellt færri vilji eiga einkabíl. Dæmigert er að einkabíll sé ónotaður 90% af líftímanum og noti bílastæðið meira en vegina. Þetta er arfaslök nýting á dýru farartæki og landrými. Fólk virðist réttlæta þessa sóun með þeim miklu þægindum og frelsi sem einkabíllinn veitir. Með tilkomu sjálfakandi rafbílaflota bjóðast hins vegar svipuð þægindi og frelsi fyrir aðeins brot af þeim útgjöldum sem fylgja einkabíl. Flestir muni kjósa að spara sér þessi útgjöld.

Með stórfelldri fækkun einkabíla í þéttbýli mun fjöldi af bílastæðum verða ónotuð. Ólíkt einkabílum sem dvelja 90% af líftíma sínum á bílastæðum, verða sjálfakandi rafbílar 90% af líftímanum í akstri og lítil þörf fyrir bílastæði.

Víðtækar afleiðingar
RethinkX benda á að ráðstöfunartekjur heimila geti aukist verulega (um 10%) þegar einkabíll hættir að íþyngja rekstri heimilisins. Þar sem sjálfstýrðir rafbílar á vegum akstursfyrirtækja geta afkastað margfalt fleiri farþegum en einkabílar, má gera ráð fyrir mikilli fækkun bifreiða. Efirspurn eftir nýjum bílum gæti fallið um allt að 70% með tilheyrandi afleiðingum fyrir bílaframleiðendur, söluaðila, þjónustuaðila, tryggingafélög og aðra aðila sem tengjast greininni.

RethinkX spá því að eftirspurn eftir olíu verði mest 200 milljónir tunna árið 2020 en dragist síðan hratt saman og verði 70 milljónir tunna árið 2030. Verð á olíu muni lækka verulega og dýrari olíulindir verði ósamkeppnishæfar í verðum t.d. í Norðursjó og víðar.

RethinkX benda á að sjálfkeyrandi rafbílar muni leiða til minni losunar á gróðurhúsalofttegundum og færa rök fyrir því að sól- og vindorka muni að miklu leiti duga til að knýja bílaflotana árið 2030. Mengun í borgum vegna útblásturs frá umferð mun minnka um 90% og þannig dragi úr sjúkdómum vegna loftmengunar.

Í skýrslu RethinkX eru færð rök fyrir því hvers vegna þessi samgöngubylting mun gerast svona gríðarlega hratt. Í þeim rökum og gögnum er margt sem kom mér verulega á óvart, enda taldi ég, eins og líklega flestir, að sjálfkeyrandi rafbílar yrðu vart raunhæfur kostur í nánustu framtíð. En RethinkX færa sannfærandi rök fyrir sínu máli. Þeir rekja meðal annars stöðuna í rafbílatækni, rafhlöðutækni, sólorkutækni, þróun í sjálfsýringu fyrir bíla ofl.

Mæli eindregið með þessari skýrslu fyrir þá sem vilja kynna sér þessa þróun nánar. Það má hala skýrslunni niður ókeypis með þessum tengli: RethinkX Transport in 2030

Frosti Sigurjónsson þingmaður Framsóknarflokksins skoraði á Ragnheiði Elínu Árnadóttur iðnaðar- og viðskiptaráðherra á Alþingi í dag, að fresta gildistöku laga sem taka eiga gildi um næstu áramót um notkun á endurnýjanlegu eldsneyti í samgöngum á landi.

Frosti sagði efnafræðinginn Glúm Jón Björnsson hafa bent á að lögin muni valda miklum óþarfa kostnaði fyrir þjóðarbúið.

Viðbótarkostnaðurinn felst í því að hér þarf að kaupa inn dýrara eldsneyti á bílaflotann en annars hefði verið. Fyrir árin 2014 til 2019 gæti sá kostnaðarauki numið fimm til sex milljörðum króna og það í gjaldeyri,“ sagði Frosti í umræðum um störf þingsins í dag.

Enginn nema Alþingi krefjist þess að þessi lög taki gildi fyrir árið 2020. Lögin leiði ekki til minni mengunar.

„Útblástur bifreiða verður síst minni þótt blandað verði með eldsneyti úr korni. Framleiðsla á eldsneyti með ræktarlandi hefur jafnframt verið harðlega gagnrýnd fyrir að leiða til hækkandi matvælaverðs í heiminum og hungursneyðar,“ sagði Frosti.

Ef Íslendingar vilji í raun og veru draga úr mengun væri skynsamlegara að nota þessa sex milljarða til að niðurgreiða hvern innfluttan rafbíl um eina milljón sem dygði til niðurgreiðslu á sex þúsund bílum fyrir árið 2020.

„Sá rafbílafloti hefði þann kost að að nýta hreina innlenda orku og draga úr útblástri koltvísýrings sem næmi um 35 þúsund tonnum árlega. Í stað þess að brenna sex milljörðum til kaupa á matarolíu og dýrum íblöndunarefnum mætti nýta fjárhæðina til að byggja upp verðmætan rafbílaflota sem myndi í raun og veru draga úr útblæstri í samgöngum,“ sagði Frosti.

Hlekkur á frétt: http://www.visir.is/frosti-vill-fresta-logum-um-endurnyjanlegt-eldsneyti/article/2013131119583

Íslenska hugbúnaðarfyrirtækið Meniga var stofnað skömmu eftir hrun til að þróa betra heimilisbókhald fyrir þá sem nýta sér heimabanka. Þróun bókhaldsins gekk svo vel að Íslandsbanki ákvað að veðja á lausnina og bjóða viðskiptavinum sínum upp á Meniga heimilisbókhald. Það gaf svo góða raun að fljótlega fylgdu fleiri bankar í kjölfarið hér heima og í framhaldi erlendis.

Óhætt er að segja að útrás Meniga á erlenda markaði hafi gengið vel. Fyrirtækið er í hröðum vexti, skilar hagnaði, skapar fjölda vel launaðra starfa og skilar miklum og vaxandi gjaldeyristekjum til landsins.

Ég vil óska stofnendum og starfsfólki Meniga til hamingju með þennan stórkostlega árangur sem þeir eiga svona sannarlega skilið.

Það er líka fullt tilefni til að þakka Meniga fólkinu sérstaklega fyrir að efla ímynd Íslands útávið sem lands nýsköpunar, ráðdeildar og hagsýni.

Rafbílar eru verulega dýrari í innkaupum (gjaldeyri) en sambærilegir bensín- og díselbílar. Bensín- og díselbílar þurfa hinsvegar innflutt eldsneyti allan líftímann. Þótt ótrúlegt megi virðast þá er innkaupsverð bensínbíls plús allt það bensín sem þarf að kaupa inn á líftíma bílsins, mun lægra en innkaupsverð rafmagnsbíls. Munurinn er verulegur en fer vonandi lækkandi eftir því sem rafbílatæknin verður ódýrari.

Um leið og rafbílar verða þjóðhagslega hagkvæmari en bensínbílar er sjálfsagt að stjórnvöld stilli aðflutningsgjöld þannig að rafbílar verði fremur fyrir valinu hjá neytendum. Í dag er hins vegar erfitt að réttlæta neyslustýringu í átt að rafbílum. Lífskjör þjóðarinnar versna í hvert sinn sem rafbíll verður fyrir valinu. Rafbíll kostar þjóðina meira gjaldeyrisútstreymi en sambærilegur bensínbíll á líftímanum.

Það sem við gætum hins vegar gert núna og ættum líklega að gera meira af, væri að flytja inn bensínbíla sem geta einnig gengið fyrir metanóli, etanóli og alls kyns blöndum af þessu. Flestir bílaframleiðendur bjóða upp á slíka bensínbíla með sáralitlum viðbótarkostnaði. Hér á landi er þegar hafin framleiðsla á metanóli til íblöndunar í bensín og útlit er fyrir mjög vaxandi framleiðslu. Metanól er framleitt úr koltvísýringi og rafmagni, og það er nóg af þeim hráefnum hérlendis.

Þetta myndband tekið í morgun til að sýna hvernig þetta virkar. Ég setti myndbandið á Facebook svo fleiri gætu nýtt sér þetta ráð. Nú er myndbandið komið líka á Youtube svo iPad notendur geta líka skoðað það.

Ert þú í hópi þeirra fjölmörgu sem nota sama tölvupóstfangið fyrir öll samskipti hvort sem þau eru prívat mál eða vinnutengd? Þekkir þú einhvern sem er þannig? Lestu þá áfram.

Sumum finnst kannski þægilegt að fá allan tölvupóst á eitt og sama netfangið, en það getur samt leitt til alls kyns vandræða sem betra væri að sneiða hjá.

Góðu fréttirnar eru að það kostar ekki neitt að stofna persónulegt tölvupóstfang hjá t.d. gmail.com og póstforrit ráða við fleiri en eitt tölvupóstfang samtímis. Það þarf því ekki að vera neitt auka vesen að fylgjast með tveim póstföngum.

En hvaða vandræði geta leitt af því að nota tölvupóstfangið í vinnuni fyrir prívat póstinn?

Vandræði fyrir starfsmanninn

Fyrst má nefna að tölvupóstur sem fer um póstkerfi vinnuveitanda er eign fyrirtækisins. Alls kyns aðstæður geta komið upp sem krefjast þess að pósthólf starfsmans sé skoðað. T.d. ef tölvuveira kemur upp eða lögregla þarf að rannsaka málefni fyrirtækisins.

Svo þegar starfsmaður skiptir um vinnu, getur hann þurft að vinsa úr og eyða persónulegum tölvupósti. Það getur tekið mjög langan tíma að fara yfir póst margra ára. Það er ekki gaman að standa í slíku.

Þegar byrjað er á nýjum vinnustað þarf starfsmaðurinn svo að segja öllum vinunum og vandamönnum af nýja tölvupóstfanginu.

Tölvupóstföng eru víða notuð sem auðkenni til að fá aðgang vefsíðum, netbönkum og fleiru. Það getur verið mikið umstang að þurfa að skipta þeim út.

Vandræði fyrir vini og vandamenn

Það getur þurft að senda starfsmanninum einkamál í tölvupósti, sem getur jafnvel innihaldið viðkvæmt trúnaðarmál. Allir póstar til starfsmannsins gætu einhverntíman lent í því að vera skoðaðir. Ekki er nú gott að bjóða vinum sínum upp á þetta.

Þegar starfsmaðurinn skiptir um vinnu, þurfa vinir og vandamenn að læra nýtt tölvupóstfang. Það er vesen fyrir þá.

Einföld lausn

Einfaldasta lausnin á öllu þessu veseni er að starfsfólk noti tölvupóstfang fyrirtækisins eingöngu fyrir málefni fyrirtækisins – ekkert persónulegt.

Einkamálin eiga öll heima á einkapóstfanginu. Það tekur aðeins 5 mínútur að stofna ókeypis persónulegt tölvupóstfang hjá www.gmail.com

Mikill og vaxandi áhugi er nú á þróun þóríum kjarnorkuvera. Margt bendir til að þau gætu orðið mun ódýrari og hættuminni en nútíma kjarnorkuver, sem byggja á úrani. Geislavirkur úrgangur yrði einnig brot af því sem fellur til í úran kjarnorkuverum.

Ef björtustu vonir ganga eftir, myndi þóríum tæknin draga úr þörf fyrir dýrt og mengandi jarðefnaeldsneyti. Bandaríkjamenn gerðu tilraunir með þóríum kjarnakljúfa á árunum 1940 – 1970 og sú þekking er aðgengileg. En þrátt fyrir það mun þurfa verulega þróun og fjármagn til að koma fyrsta starfandi þóríum kjarnorkuverinu í gagnið.

Gangi allt að óskum gætu fyrstu þóríum kjarnorkuverin tekið til starfa eftir 10-15 ár. Orkuverin geta verið af ýmsum stærðum, gríðarstór eða örsmá og það eykur á notagildi þeirra. Kostnaður við orkudreifingu verður minni þar sem orkuverin geta verið miklu nær notendum.

Meðal þeirra þjóða sem hafa þegar lagt af stað í kapphlaupinu um þóríum tæknina eru Frakkar, Indverjar, Rússar, Japanir og Kínverjar. Bretar og Bandaríkjamenn íhuga þátttöku.

Stundum er tregða til að snúa frá þekktri tækni til að þróa eitthvað nýtt sem keppir við það gamla. Framleiðendur úran-kjarnorkuvera hafa fjárfest gríðarlega í núverandi tækni og þóríum tæknin er vissulega ógn við þá fjárfestingu. Það er því ólíklegt að kjarnorkuiðnaðurinn hafi frumkvæði að því að þróa þessa tækni.

Aðgangur að ódýrri orku er grunnforsenda þeirra lífsgæða sem vesturlandabúar hafa vanist. Með þóríum orku er von til þess að mæta orkuþörf hvers einasta íbúa jarðarinnar um ókomin árhundruð.

Fyrir þá sem vilja kynna sér þóríum orku betur er mælt með þessum krækjum:

http://www.youtube.com/watch?v=N2vzotsvvkw

http://energyfromthorium.com/

http://itheo.org/ 

Það ber þó að taka viljann fyrir verkið og enn er von til þess að bætt verði úr ágöllum enda þarf ekki að breyta miklu til að lögin skili tilætluðum árangri, störfum fjölgi og tekjur ríkissjóðs aukist.

Upphafsgrein lagana mætti vera skýrari en hún lýsir markmiðinu sem er „að bæta samkeppnisstöðu nýsköpunarfyrirtækja og efla rannsóknar- og þróunarstarf“.  Skýrara væri ef þarna kæmi líka fram eitthvað mælanlegt markmið eins og t.d. „að skapa 1000 ný störf í nýsköpun á árinu 2010“.

Óljós skilyrði

Því miður eru skilyrðin óljós og flókin og fyrirtæki geta ekki verið viss um það fyrirfram hvort þau uppfylla skilyrðin eða ekki. Rannís er því falið að meta hvort fyrirtæki uppfylli skilyrði lagana. Rannís gæti þurft marga mánuði til verksins. Á meðan bíða fyrirtæki í óvissu.

Það væri mun betra ef skilyrðin væru svo skýr að flest fyrirtæki gætu beðið endurskoðanda sinn að skera úr um málið. Rannís gæti þá einbeitt kröftum sínum að því að skera úr um þau jaðartilfelli sem upp koma.

Útilokar flest sprotafyrirtæki

Skilyrði fyrir skattfrádrætti vegna þróunarkostnaðar eru m.a. þau að fyrirtækið leggja út 20 mkr til rannsókna- og þróunar á komandi 12 mánuðum. Þetta útilokar fyrirtæki sem hafa færri en 3-4 við rannsóknarstörf.

Fyrirtæki þurfa að vera enn stærri til þess að kaupendur að hlutabréfum þeirra njóti skattfrádráttar. Þau skulu hafa varið 40 milljónum á ári til rannsóknar- og þróunar undanfarin tvö ár.  Þetta útilokar augljóslega fyrirtæki sem eru yngri en tveggja ára og væntanlega líka þau sem hafa haft færri en 8 starfsmenn í þróunarstörfum undanfarin tvö ár.

Það verður að teljast afar óheppilegt ef lögin nýtast ekki smærri fyrirtækjum með stutta sögu t.d. þeim fjölmörgu sprotafyrirtækjum sem hafa sprottið upp í kjölfar hrunsins.

Skiptir litlu máli fyrir stærri fyrirtæki

Þau fyrirtæki sem uppfylla skilyrði um frádrátt vegna þróunarkostnaðar geta dregið 15% af útlögðum kostnaði frá skatti. Þó er sett hámark við 50 mkr. sem þýðir að hámarks frádráttur fyrir hvert fyrirtæki er ekki nema 7.5 milljónir sem er rúmlega kostnaður við einn auka starfsmann á ári.

Stærri fyrirtæki munu því ekki ráða marga nýja starfsmenn á grundvelli þessara laga, sem er mjög miður.

Hámörk skattafsláttar vegna fjárfestingar eru allt of lág

Einstaklingar geta árlega dregið frá skattskyldum tekjum sínum 300 þúsund kr. af kaupverði nýrra hlutabréfa í nýsköpunarfélögum. Þessi upphæð er því miður allt of lág. Nýsköpunarfyrirtæki þyrfti samkvæmt þessu að afla 20 nýrra hluthafa til að fjármagna eitt stöðugildi við rannsóknir. Það væri miklu vænlegra ef fjárhæðin væri 1-3 milljónir á mann.

Lögin gefa heldur ekkert svigrúm fyrir rekstur sjóðs til að fjárfesta í Nýsköpunarfyrirtækjum en slíkur sjóður gæti boðið einstaklingum áhættudreifingu, lagt faglegt mat á fyrirtækin og þau myndu fá einn stóran hluthafa í stað fjölmargra smárra. Þetta er galli.

Hvers vegna þrenn áramót?

Það má færa góð rök fyrir því skilyrði að fólk eigi hlutabréfin yfir tvenn áramót en krafa um eignarhald yfir þrenn áramót (rúmlega tvö ár) gerir lítið annað en að fæla einstaklinga frá því að taka þá áhættu sem felst í því að kaupa hluti í nýsköpunarfélögum. Sjá Mál 82

Hvers vegna svona flókið?

Þessi lög eru sögð byggja á Norskri fyrirmynd. Ekki vil ég amast við því að við leitum í reynslubanka nágrannaþjóða, en kannski er þetta kerfi ekki einfaldasta leiðin til að ná markmiðinum.

Ef menn vilja hvetja Nýsköpunarfyrirtæki til að vera djarfari í sókn og atvinnusköpun þá mætti líka læra af reynslu frænda okkar í Kanada. Þar fá nýsköpunarfyrirtæki einfaldlega endurgreidd 30% af útborguðum launum við rannsóknir þróunarstörf. Nánast sama fjáræð og starfsmaðurinn greiðir í tekjuskatta. Ekkert hámark eða lágmark á fjölda starfsmanna. Kerfið er einfalt og öll nýsköpunarfyrirtæki sitja við sama borð.